Metta, often translated as loving kindness, is perhaps better defined as goodwill or benevolence. It is a strong, sincere wish for the happiness of all beings without discrimination. Karuna is compassion, the empathetic understanding of the suffering of others and the genuine wish to relieve them of that suffering.    

In the teachings of the Buddha, metta and karuna are part of the four brahma vihara, or ‘divine abodes’, which, to be wholly effective, should be practised together: 

Metta: benevolence Karuna: compassion
Mudita: sympathetic joy
Upekkha: equanimity

The brahma vihara are seen as divine abodes because those who practise them are said to be living in the noble way, or exemplary; they are considered to be sublime virtues, held in the highest regards by Buddhists as powerful antidotes to negative mental states such as greed, envy, anger and pride. They particularly relate to attitudes towards, and relationships with, others. 

Metta (benevolence)

Practising metta, whether through daily actions or in contemplative meditation, generates welfare and well being by replacing any potential for annoyance and ill-will with kindness and goodwill. This method of thought substitution is a powerful way to create wholesome thinking and inner strength which preserves, protects and heals both oneself and others. For some cultures, loving oneself is seen as a self-centred indulgence. However, rather than fostering self-interest, metta encourages us to regards ourselves objectively, to develop a detached, altruistic wish for our own well-being. Without this, it is difficult to have metta for others. Like a parent’s love, metta is unconditional, never wanting anything in return. ‘’The love to be developed is not based on our relationship to (others) but on each person’s common aspiration for happiness. We use our own desire for happiness as the key experience to understand the basic urge of others.’’ (Bikkhu Bodhi) 

Like all Wise Habits, metta needs to be practised with wisdom. When a child complains of being bored, our impulse is to give her attention and find her some form of entertainment. This might provide immediate comfort but will not help her develop patience, self-motivation or independence in the long term. 

Metta is a tool to facilitate resolution. If a child has fallen out with a classmate, we can encourage him to focus on his friend’s loveable qualities, to imagine the friend laughing or playing with his younger sister, or to think of something which emphasises their simple human qualities, like sleeping or even eating breakfast! Pracising metta is not to blind ourselves to faults and weaknesses in ourselves or others, but rather, as Ajahn Sumedho puts it, to ‘peacefully coexist with unpleasantness.’   

There are both near and far ‘enemies’ to the brahma vihara, explains Ajahn Pasanno in Broad View, Boundless Heart, and cautions us to beware of the near enemies, which are more insidious. Metta’s far enemy is anger, it’s near enemy greed or attachment. We should be careful not to cling to feelings of joy generated by metta. When the heart moves close to something it can easily shift from unconditional love to desire and clinging.

Karuna (compassion)

Karuna motivates the desire to help when others suffer by considering that all beings, like ourselves, wish to be free from pain, disappointment and loss. Most of us have experienced the feeling of compassion upon seeing the pain or misfortune of a relative, a schoolmate or even a pet and the earnest wish to free them from that suffering.  Compassion’s far enemy is cruelty or causing harm, and so karuna succeeds when it makes such feelings subside. It fails when, faced with the suffering of others, one is overwhelmed by grief or pity, the near enemies of karuna. If the mind is overcome by grief or sadness then we are not able to respond in a clear and open hearted way. True compassion has a positive and uplifting effect. We can cultivate karuna in daily life by creating opportunities for children to help those less fortunate than themselves so that they experience first- hand the different levels of hardship in society. 

Mudita (Sympathetic joy)

Mudita means finding joy in the happiness or success of others. It is closely connected to gratefulness and humility and gives us a positive emotional attitude towards those who are doing well or better than us. It is the opposite of jealousy or envy, and, as such, cultivation of the virtue helps one overcome those. We can encourage this feeling by rejoicing in the good fortune and abundance in our own lives. This helps us connect to our sense of mudita for others.  Grabbing at the smallest opportunity to be pleased for others, such asking a family member if they had a good night’s sleep, or congratulating a classmate when he wins a game, encourages an ever increasing sense of joy devoid of self-interest. 

Compared to metta and karuna, we often find mudita more challenging or even dismiss it altogether. Our unwillingness to rejoice when someone succeeds or receives good fortune comes out in a snappy remark, or a cynical explanation for another’s good fortune (“it’s easy for them, they’re rich,” for example.) Such reactions come from an attempt to lift oneself up by putting someone else down. Rejoicing in the success of others is the antithesis of what is the norm is a modern, competitive society, but a great deal of joy arises when we are able to let go of the sense of self and tap into this quality. 

Upekkha (equanimity)

Upekkha is accepting the situation as it is, that it is the result of past actions, causes and conditions. It is learning to accept loss and gain, praise and blame, and success and failure, all with even-handedness and balance. It is achieved when one becomes aware of the movement of the mind – the wanting approval and not wanting disapproval – and is able to establish an evenness and clarity that sees these unwholesome mind states as they really are. As our children grow up and begin to lead more independent lives with responsibilities of their own, we maintain feelings of metta, karuna and mudita towards them but we also need a new feeling of upekkha. We recognise their new independence and do not cling to them. Upekkha’s near enemy is indifference, not caring, such as declining to deal with a situation because there is too much effort required. Upekkha does not preclude an interest in ordinary worldly affairs but rather enhances a balanced perspective on things so that we can get involved where appropriate. 

With awareness of the four brahma vihara we can encourage children to call up mudita, for example, when there is jealousy. In assembly each morning, we encourage our children to practise metta by sending kind thoughts to themselves, their parents, relatives, teachers and friends every day. At home, doing this before bedtime is something that can help reduce negative feelings when they arise. The success of practising these virtues depends on our ability to see their benefits – or the dangers of their near and far enemies – and then make use of them in daily life, such as by asking our child, ‘how did you feel when you congratulated the winning team?’ This is where Wise Habit yoniso manisakara comes in: using the reflective quality of the mind. 

Each brahma vihara works to develop blameless, favourable or balanced relationships with others and can bring much peace and happiness in a world which is torn by ignorance, pride, jealousy, stinginess, greed, anger and so on. However, to create a truly sublime state of mind, they have to reach beyond the limited group of individuals or beings whom we love or care for. Benevolence, compassion and sympathetic joy have to be extended to all living things.  This is a challenging task, especially in this lifetime! But if we can help our children to cultivate these virtues, they will not only create a happy life for themselves, but also a better world for all of us. 

คุณธรรม ๑๒ ประการ โรงเรียนนานาชาติปัญญาเด่น : เมตตากรุณา

เมตตา หมายถึง ความเป็นมิตร ความปราถนาดีต่อผู้อื่น โดยไม่จำเพาะเจาะจงหรือเลือกที่จะปฏิบัติเป็นความปราถนาที่เปี่ยมล้นไปด้วยความจริงใจเพื่อให้ผู้อื่นได้รับความสุข กรุณา หมายถึง ความเห็นอกเห็นใจ ความรู้สึกสงสารเมื่อเห็นผู้อื่นได้รับความเดือดร้อนและเป็นทุกข์

ตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้านั้น เมตตาและกรุณาเป็นองค์ประกอบของ พรหมวิหาร ๔ อันได้แก่

๑. เมตตา หมายถึง ความปรารถนาอยากให้ผู้อื่นมีความสุข

๒. กรุณา หมายถึง ความปราถนาอยากให้ผู้อื่นพ้นทุกข์

๓. มุทิตา หมายถึง ความยินดีเมื่อผู้อื่นมีความสุขในทางที่เป็นกุศล

๔. อุเบกขา หมายถึง การวางเฉย การวางใจให้เป็นกลาง

พรหม แปลว่า ประเสริฐ วิหารแปลว่า ที่อยู่ พรหมวิหารจึงหมายถึง การเอาใจจับอยู่ในอารมณ์แห่งความประเสริฐ พรหมวิหารเป็นหลักธรรมประจำใจที่จะช่วยให้เราดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างประเสริฐและบริสุทธิ์ พรหมวิหารจะช่วยต่อต้านยับยั้งความอิจฉาริษยา ความโลภ ความโกรธ และความมีทิฐิมานะ ดังนั้นการฝึกปฏิบัติหลักธรรม พรหมวิหาร ๔ จะนำมาซึ่งประโยชน์คณานับแก่ตัวเราและผู้อื่น

การฝึกปฏิบัติหลักธรรม พรหมวิหาร จะนำพาเราไปสู่การทำคุณงามความดี ที่เรียกว่า สังคหวัตถุ ๔ โดยเมตตาจะนำไปสู่ความเอื้อาทร ไม่เห็นแก่ตัว (ทาน) กรุณาจะนำไปสู่การพูดจาด้วยคำพูดที่ไพเราะ อ่อนหวาน ไม่หยาบคายก้าวร้าว (ปิยวาจา) มุทิตาจะนำเราไปสู้การช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน (อัตถจริยา) และ อุเบกขาจะนำไปสู่การวางตัวที่ดีต่อกัน การเป็นผู้ที่มีความสม่ำเสมอ (สมานัตตา) จะเห็นได้ว่า พรหมวิหารและสังคหวัตถุนั้นเป็นศีลธรรมขั้นพื้นฐานของการพูดดีทำดี ส่งผลให้สังคมมีความสามัคคี ยอมรับซึ่งกันและกันและมีน้ำใจ

ในชีวิตประจำวันเราสามารถฝึกฝนเรื่องความเมตตาได้โดยเริ่มจากการส่งความระลึกถึงและความรู้สึกที่ดีให้กับผู้อื่นการพิจารณาข้อดีของผู้อื่นโดยตัดความรำคาญ ความไม่พอใจทั้งหลายทิ้งไปเพื่อสร้างความสุขทางกายและใจ เพื่อเป็นการสร้างความเข้มเเข็งภายในจิตใจ ดังเช่นความรักของพ่อแม่ที่มีต่อลูก พ่อและเเม่ย่อมมีเมตตาต่อลูกโดยสามารถเป็นผู้ให้ดดยไม่หวังผลตอบแทนใดๆ ทั้งสิ้น เราจำเป็นที่จะต้องฝึกฝนคุณธรรมทั้งหลายด้วยปัญญา ยกตัวอย่างเช่น เมื่อลูกบ่นว่าเบือ่ พ่อแม่ก็จะเกิดแรงกระตุ้น หันมาให้ความสนใจลูกและหาความบันเทิงในรูปแบบต่างๆ มาให้ลูก แน่นอนว่าการกระทำดังกล่าวของพ่อแม่สามารถตอบสนองความต้องการของลูกทำให้ลูกพอใจได้ในทันที แต่ในทางตรงกันข้ามวิธีการดังกล่าวจะไม่สามารถช่วยให้เด็กพัฒนาตนเองในเรื่องความอดทน การสร้างแรงจูงใจด้วยตนเอง รวมถึงความเป็นอิสระและพึ่งพาตนเองได้ในอนาคต

ความกรุณา เป็นความรู้สึกต้องการช่วยเหลือผู้อื่นเมื่อเขาเดือดร้อนและมีทุกข์ คนส่วนมากมีประสบการณ์เรื่องความรู้สึกสงสาร เห็นอกเห็นใจจากการเห็นความเศร้าโศก เสียใจ เจ็บปวด ทรมานหรือความโชคไม่ดีของญาติพี่น้อง เพื่อนฝูง เพื่อนร่วมชั้นเรียนหรือแม้แต่สัตว์เลี้ยง โดยที่เรามีความตั้งใจและปราถนาที่จะช่วยให้พวกเขาพ้นจากความทุกข์เหล่านั้น ความกรุณาจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อเราลดความรุนเเรงและการเบียดเบียนผู้อื่น ในชีวิตประจำวันของเรา เราสามารถปลูกฝัง เรื่องความกรุณาให้กับเด็กๆ ได้ด้วยการทำกิจกรรมนอกโรงเรียนและนอกบ้านพื่อเป็นการช่วยเหลือสังคมและเป็นการเเสดงให้เด็กๆ เห็นถึงความแตกต่างในสังคมปัจจุบัน

มุทิตา หมายถึง ความรู้สึกยินดี ชื่นชมเมื่อเห็นผู้อื่นมีความสุข ประสบความสำเร็จ การมีความรู้สึกที่ดีต่อผู้อื่นเมื่อเขาทำได้ดีหรือดีวก่าเราโดยปราศจากความอิจฉาริษยา เราสามารถเริ่มฝึกปฏิบัติคุณธรรมข้อนี้ได้จากเรื่องเล็กๆ น้อยๆ เช่น การแสดงความรู้สึกยินดีอย่างจริงใจเมื่อสมาชิกภายในบ้านบอกว่า เมื่อคืนนี้หลังสบายมาก หรือ เมื่อเพื่อนในชั้นเรียนชนะการเล่นเกมส์ กิจกรรม การเเข่งขัน เพือ่เป็นการส่งเสริม สร้างความรู้สึกที่ดีและเป็นสุขให้กับตัวเราเอง

พระอาจารย์ปสนฺโน ได้กล่าวว่า บ่อยครั้งเราจะรู้สึกว่าการฝึกฝนเรื่อง มุทิตา เป็นเรื่องที่ทำได้ยาก เป็นเรื่องที่ต้องใช้ความเพียรพยายามสูง จนอาจทำให้เราไม่สนใจและปล่อยมันทิ้่งไป ความไม่รู้สึกยินดีเมื่อเราเห็นผู้อื่นมีความสุขหรือโชคดี อาจแสดงออกมาทางคำพูดในเชิงดูถูก ถากถางบุคคลอื่นได้ เช่น      “แน่นอน มันง่ายสำหรับเขาอยู่แล้ว ก็ร่ำรวยซะขนาดนั้น” เราจะเห็นได้ว่า การพูดจาในลักษณะดังกล่าวไม่ได้มาจากความรู้สึกยินดีจากใจจริงของผู้พูดที่มีต่อผู้อื่น หากแต่พูดเพื่อยกตนและกดผู้อื่นลง ซึ่งมาจากความอิจฉาริษยานั่นเอง ในการที่จะสร้างความรู้สึกชื่นชม ยินดีเมื่อผู้อื่นประสบความสำเร็จ มีความสุขเป็นเรื่องที่ยากในสังคมปัจจุบันที่เต็มไปด้วยการแข่งขัน เอารัดเอาเปรียบ แต่ถ้าหากเราสามารถที่จะเริ่มฝึกปฏิบัติ มุทิตา ให้เกิดขึ้นแก่ตัวเราได้ สิ่งที่เราจะได้่รับและเกิดขึ้นกับตัวเรานั้นคือความสุขกายสบายใจและความปิติยินดีอันแท้จริง พระอาจารย์ชยสาโร ท่านได้ให้ข้อคิดเตือนสติว่า หากเรารู้สึกยินดี ชื่นชม ดีอกดีใจกับผู้อื่นโดยปราศจากปัญญา นั่นสามารถนำเราไปสู่การตอบสนองกิเลส ตัณหาของเราทางวัตถุ ส่งผลให้มุทิตาของเราเสื่อมลง

อุเบกขา คือการเรียนรู้่ที่จะยอมรับในเรื่อง ได้เปรียบ เสียเปรียบ กำไร ขาดทุน ความสำเร็จ ความล้มเหลว ของตนเองและผู้อื่น พิจารณาสิ่งที่เกิดขึ้น เหตุการณ์ต่างๆ อย่างไม่ลำเลียง มีความเป็นกลาง เสมอภาค ชัดเจนตามความเป็นจริง ในขณะที่เด็กๆ กำลังเจริญเติบโตขึ้นเรื่อยๆ ชีวิตก็เริ่มที่่จะมีอิสระ ความรับผิดชอบก็เพิ่มมากขึ้น อุเบกขาจะช่วยให้เด็กๆ มองเหตุการณ์และเรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับชีวิตของตน ในโลกปัจจุบันในมุมที่สมดุลโดยมีผู้ปกครองคอยให้คำแนะนำตามความเหมาะสม

พรหมวิหาร ๔ ในแต่ละข้อนั้นมีความเหมาะสมตามสถานการณ์ที่แตกต่างกันไป ยกตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กๆ เกิดความอิจฉา เราก็จะส่งเสริมให้เด็กๆ ฝึกฝนปฏิบัติ มุทิตา ในการแก้ไขความรู้สึกดังกล่าว ดังเช่น กิจกรรมในหอประชุมหลังเคารพธงชาติ ทางโรงเรียนได้ส่งเสริมและสอนให้เด็กๆ ส่งความรัก ความรู้สึกดีดี ความเมตตาให้กับตัวเอง ผู้ปกครอง ญาติ คุณครูและเพื่อนๆ ทุกวัน ซึ่งการฝึกปฏิบัติดังกล่าวจะเป็นเครื่องมือช่วยให้เด็กๆ ลดความรู้สึกในทางลบได้ การส่งเสริมสอนให้เด็กๆ รู้จักสะท้อนเรื่องราวต่างๆ ในมุมตรงข้ามก็เป็นการปลูกฝังเรื่องคุณธรรม เช่น การถามว่า “เด็กๆ รู้สึกอย่างไรในขณะที่แสดงความยินดีกับทีมที่ชนะ ?” การฝึกฝนคุณธรรมข้อต่างๆ เหล่านี้จะประสบผลสำเร็จหรือไม่นั้นย่อมขึ้นอยู่กับตัวผู้ปกครองว่าจะเล็งเห็นประโยชน์หรือความสำคัญของคุณธรรมต่างๆ มากน้อยเพียงใด และอยู่ที่ว่าได้นำคุณธรรมเหล่านั้นมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันหรือไม่ ซึ่งตรงกับคุณธรรมในเรื่อง โยนิโสมนสิการ (การคิดเป็น)

พรหมวิหารจะนำมาซึ่งความสงบสุข ความสุข สำหรับโลกที่เต็มไปด้วยความเขลา ความเย่อหยิ่งทนงตน ความอิจฉาริษยา ความโลภ ความใจแคบ ความตระหนี่ และอื่นๆ อย่างไรก็ตามการที่จะมีจิตใจอันประเสริฐได้นั้น เราต้องแสดงความเมตตากรุณา ความสงสาร ความเห็นอกเห็นใจให้กับสิ่งมีชีวิตทุกชนิดโดยไม่มีข้อแม้ ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่ยากและท้าทาย แต่ถ้าเราร่วมมือกันปลูกฝังคุณธรรมเหล่านี้ให้กับเด็กๆ ย่อมจะทำให้พวกเขาสามารถสร้างชีวิตที่มีความสุขให้กับตนเองและสร้างสังคมน่าอยู่กว่าเดิมสำหรับพวกเราทุกคน